خواص بادمجان

بادمجان گیاهی است یك ساله با برگ های بیضی شكل و متعلق به خانواده ای است که در آن، گوجه فرنگی، فلفل و سیب زمینی وجود دارند.

بادمجان از زمان های بسیار قدیم در هند كشت می شده و از آن جا به نقاط دیگر جهان، راه یافته است.

چین از قرن نهم هجری شروع به كشت و زرع آن كرد.

تجار انگلیسی این گیاه را در قرن هفدهم میلادی از گینه به انگلستان برده و آن را كدوی گینه ای نامیدند.

در ایران نیز مرغوب ترین نوع آن را به كاشان نسبت می دهند.

فواید تغذیه ای

بادمجان دارای خواص تغذیه ای بسیار مفید است به شرط این که سرخ نشود.

* از ویتامین های موجود در بادمجان می توان به ویتامین های گروهB (مخصوصا  B1 و B6)، ویتامین A و C و مواد معدنی مختلف از جمله كلسیم، فسفر، مس، گوگرد، منیزیم، پتاسیم و آهن اشاره کرد.

* علاوه بر ویتامین ها و املاح یاد شده، بادمجان دارای فیتونوترینت هایی است که خاصیت آنتی اکسیدانی فوق العاده ای دارند. فیتونوترینت های موجود در بادمجان شامل اجزای فنولیکی مانند کافئیک و کلوروژنیک اسید(chlorogenic acid) و فلاوونوئیدها مانند ناسونین(nasunin) می باشند. اجزای فنولیکی دارای خاصیت ضد سرطانی، ضدکلسترول بد خون و ضد ویروسی می باشد.

* این گیاه حاوی فیبر بالایی است از این رو برای درمان یبوست و کاهش کلسترول مفید است.

* تحقیقات جدید نشانگر آن است كه بادمجان دارای ماده ای ضد تشنج است و در درمان صرع اثر بسیار خوبی دارد.

* بادمجان کالری پایینی دارد (هر 100 گرم آن دارای 35 کیلوکالری انرژی است)، به همین دلیل برای افرادی که قصد کاهش وزن دارند، مفید است.

* به علاوه انیس گلایسمی پایین آن(کمتر از 15)، موجب شده است که برای بیماران دیابتی نیز سودمند باشد.

* بادمجان به دلیل داشتن پتاسیم بالا و سدیم پایین، برای کاهش فشار خون بسیار سودمند است.

مراقب باشید

بادمجان باید كاملاً رسیده مصرف شود، چرا كه نارس آن دارای ماده ای سمی است و در كسانی كه از آسم رنج می برند، تحریك كننده به شمار می آید.

مصرف بادمجان را به افرادی كه از مشكلات گوارشی رنج می برند، توصیه نمی كنیم.

همچنین به علت دارا بودن ماده ای سمی به نام سولانین برای افرادی كه حساسیت دارند، مناسب نیست، این افراد به خصوص به نمونه های تخم  دار بادمجان حساسیت داشته و بلافاصله بعد از خوردن آن، دچار چشم درد شده یا پوست بدن شان خارش پیدا می كند و در مواردی مبتلا به كهیر می شوند.

بادمجان و اگزالات ها

بادمجان دارای اگزالات است. زمانی که مقدار اگزالات ها در بدن بالا برود، مشکلاتی را برای بدن ایجاد می کنند. به همین دلیل ممکن است افراد مبتلا به بیماری های کلیوی و کیسه صفرا، از خوردن این سبزی خودداری کنند.

در مطالعات آزمایشگاهی دیده شده است که اگزالات می تواند با جذب کلسیم در بدن تداخل نماید.

با این حال در خیلی از تحقیقات مشابه دیگر، دیده شده که توانایی مواد غذایی دارای اگزالات برای کاهش جذب کلسیم، بسیار کم است و به طور قطع آن مقدار کلسیمی که از طریق این مواد غذایی به بدن ما می رسد، بسیار بیشتر از تاثیر منفی اگزالات ها بر روی جذب آن می باشد.

اگر شما دستگاه گوارشی سالمی دارید و شرایط شما به گونه ای است که می توانید به راحتی و با آرامش غذا بخورید و از غذایی که می خورید، لذت ببرید، خوردن غذاهای گیاهی غنی از کلسیم که دارای اگزالات نیز می باشند، برای شما مفید خواهد بود.

نکاتی برای خرید بادمجان

مهمترین نكته در خرید بادمجان، انتخاب بادمجان‌ های با تخم كم و مزه شیرین است.

برای خرید بادمجان به سراغ بادمجان‌های گوشتالو، براق، سنگین و بلند بروید با پوستی كشیده و سفت و بدون آثار ضرب خوردگی، چون خوشمزه‌ تر هستند.

البته بادمجان‌های دلمه ‌ای هم در بازار ایران یافت می ‌شوند كه اغلب برای درست كردن دلمه به كار می ‌روند.

بادمجان ‌های باریك بیشتر در خورش‌ها یا به صورت سرخ‌ كرده در خوراك به كار می ‌روند.

بادمجان در آشپزخانه

بادمجان در پخت غذاهای مختلف به كار می ‌رود. پوستی رنگی دارد كه هنگام پوست كندن دست را سیاه می ‌كند.

بعضی‌ها بادمجان را با پوست می ‌پزند و خیلی ‌ها هم پوست آن را می ‌كنند.

مردمان شمال ایران هم غذاهای خاصی را با بادمجان طبخ می‌ كنند كه در آن ها بیشتر بادمجان كبابی به كار می ‌رود.

بادمجان‌های تازه را اگر در كیسه پلاستیكی بگذارید تا چند روز در یخچال تازه می ‌مانند و خواصش حفظ می ‌شود.

با بادمجان می توان غذاهایی چون خوراك بقچه بادمجان، آبگوشت بادمجان و کشک، ته چین قارچ و بادمجان، بادنجان و كدوی توپر، خورش بادنجان، مربای بادنجان، ترشی بادنجان شكم پر، کشک بادنجان، حلیم بادنجان، میرزا قاسمی، کوکوی بادنجان و غذاهای متنوع دیگری را تهیه نمود.

پیش از سرخ كردن بادمجان برای گرفتن تلخی آن، این ترفند را به كار ببرید:

بادمجان ‌ها را پس از پوست كندن از وسط به دو نیم كنید.

اگر تخم زیاد دارد، آن ها را در بیاورید.

روی آن نمك بپاشید و روی یك سینی دستمال كاغذی بگذارید و بادمجان ‌ها را روی آن بچینید و سینی را در آفتاب قرار دهید.

پس از یكی دو ساعت آن ها را بشورید و خشك كنید.

حال بادمجان‌ ها را سرخ كنید و مطمئن باشید دیگر تلخ نیستند.

نکاتی در مورد بادمجان

به‌طور کلی، 100 گرم بادمجان، 5/6 گرم فیبر، 245 میلی‌ گرم پتاسیم و 104 میلی ‌گرم اسید فولیک دارد.

بنابراین فیبرش به عملکرد بهتر دستگاه گوارش کمک کرده و پتاسیم و اسید فولیک اش از بروز فشار خون و بیماری‌ های قلبی‌ عروقی جلوگیری می ‌کند.

در ضمن، یادتان باشد که این سبزی یک پایین ‌آورنده کلسترول نیز شناخته شده است؛ البته به شرطی که سرخ‌ شده میل نشود.

طب سنتی، طبیعت این سبزی را خشک و گرم می ‌داند و آن را یکی از کم ‌کالری‌ ترین مواد غذایی معرفی می ‌کند. پس این سبزی برای کسانی که چاق هستند غذای کم‌ انرژی محسوب می ‌شود و یک انتخاب مناسب است.

به علاوه، این سبزی برطرف ‌کننده یبوست است.

در ضمن، وقتی بادمجان را پوست می‌ کنید و نمک می ‌زنید، بعد از مدتی، آبی روی آن جمع می‌ شود که مالیدن این آب به پوست کسانی که زیاد عرق می ‌کنند، توصیه شده است.

بادمجان را به 3 روش می ‌پزند؛

اول به طریق سرخ کردن: که از نظر علم تغذیه این روش چندان توصیه نمی ‌شود زیرا هر چیزی که طی سرخ شدن زیاد حرارت ببیند اکثر ویتامین‌ هایش را از دست می ‌دهد و به دلیل مصرف روغن پُرکالری ‌تر خواهد شد.

دومین روش، آب ‌پز کردن است: که به‌ عنوان مناسب ‌ترین روش شناخته شده است؛ مخصوصا وقتی که با سبزیجات دیگر مخلوط می ‌شود.

آخرین روش، کبابی یا تنوری کردن است: که در شهرهای شمالی بیشترین کاربرد را دارد. ولی چه بهتر که در این روش، بادمجان، در حرارت مستقیم آتش نباشد زیرا تماس با آتش باعث از بین رفتن ارزش غذایی آن شده و زمینه تشکیل ترکیبات سرطان ‌زا را در آن فراهم می‌ آورد.

به‌ طور مثال، آتش زغال 700 درجه و آتش گاز 1000 درجه حرارت دارد، در حالی که بهترین حرارت برای پخت غذا 150 درجه است. پس چه بهتر که برای کباب کردن بادمجان در حرارت آتش، پوست آن بعد از کباب شدن کاملا جدا شود یا بادمجان‌ ها را در کاغذ آلومینیوم در فر قرار دهید تا کاملاً مغزپخت شود؛ به این ترتیب، حرارت به طور غیر مستقیم موجب پخته شدن این سبزی می‌ شود.